Tin nhanh Thanh Hóa

Độc đáo nét đẹp nhà sàn người Mường ở xứ Thanh

Thứ 2, 08/11/2021 | 06:30 GMT+7

Trải qua nhiều thế kỷ, với những thay đổi theo thời gian, thế nhưng những ngôi nhà sản của người Mường ở xứ Thanh vẫn được gìn giữ từ cách chọn hướng, dựng nhà cho tới cách bố trí đồ vật trong ngôi nhà. Với bao thế hệ, người dân tộc Mường vẫn giữ nguyên nét bình dị trong kiến trúc xây cất nhà sàn cổ, nhưng chứa đựng những vẻ đẹp độc đáo và ý nghĩa cộng đồng xã hội to lớn.

Độc đáo nét đẹp nhà sàn người Mường ở xứ Thanh

Thanh Hóa là tỉnh có dân số đông, với nhiều đồng báo dân tộc thiểu số (DTTS) sinh sống chủ yếu ở các huyện miền núi như: Ngọc Lặc, Lang Chánh, Cẩm Thuỷ, Bá Thước, Thạch Thành. Đồng bào dân tộc Mường có một nền văn hoá truyền thống vô cùng đặc sắc và độc đáo. Trong những nét đẹp văn hóa của người Mường ở xứ Thanh thì nhà sàn đã trở thành niềm tự hào của bao thế hệ người Mường, giống như bảo tang cổ về đời sống của họ. Với người Mường, ngôi nhà sàn là một tài sản lớn, nơi để họ hướng về tổ tiên, cội nguồn. Nên họ rất thận trọng khi chọn đất, chọn hướng, cho tới cách bố trí những đồ vật trong nhà. Người Mường quan niệm, làm nhà đúng hướng sẽ đem lại tài lộc, may mắn đến với gia đình, cũng như sẽ đón nhận được tiết trời trong lành và tiện cho việc sinh hoạt, đời đời no ấm.

Bà Lê Thị Thiết, Trưởng phòng văn hóa và Thông tin huyện Lang Chánh giải thích: “Trong tổng thể cách dựng nhà sàn của người Mường ở Thanh Hóa, mỗi bộ phận mang một ý nghĩa tâm linh sâu sắc, gắn kết chặt chẽ với con người hàng nghìn năm nay không thay đổi. Trong nhà được chia thành nhiều không gian, ngăn cách giữa các gian chỉ mang tính chất tượng trưng. Mặc dù không có cửa để phân chia các gian, nhưng họ có những quy ước nghiêm ngặt, ai được vào, khi nào được vào và không được vào. Đó là nét đẹp độc đáo của dân tộc Mường nơi đây”.

Cũng theo giải thích của bà Thiết, gian đầu tiên từ cầu thang lên gọi là gian Móng khách. Ở gian này người Mường thường dành để tiếp khách và trưng bày các đồ vật quan trọng trong nhà. Cách xắp xếp vị trí ngồi giữa chủ và khách ở gian này cũng khá đặc biệt, đó là khi có khách đến chơi nhà, bao giờ chủ cũng ngồi ở phía trong, còn khách sẽ ngồi phía ngoài. Đây là một quy định đã có từ nhiều thế hệ người Mường. Gian thứ hai là Móng Tông, đây được xem là gian thiêng liêng nhất trên nhà sàn. Ở gian này, có một cây cột to hơn các cây cột khác trong nhà, được người Mường trân trọng đặt bàn thờ tổ tiên. Mọi người kể cả chủ nhà (nếu không phải là trưởng họ) hay khách đến nhà chơi đều không được bôi nhọ, dựa lưng, gác chân, buộc đồ vật hay treo quần áo vào cột này. Phần cột dưới sàn cũng không được buộc trâu bò hay dựng, treo công cụ lao động. Người Mường quan niệm nếu phạm phải những điều cấm trên thì bị coi là xúc phạm đến gia đình, tổ tiên và thần linh. Ở gian này bất kỳ ai cũng không được ngủ, nghỉ (riêng con rể thì không được phép ngồi ở đây). Gian này thường treo những đồ vật linh thiêng trong nhà như: cồng, chiêng... Vào những ngày lễ hội hay ngày vui của gia đình, người Mường sẽ tổ chức đánh cồng chiêng để cho tổ tiên được chung vui cùng con cháu.

Độc đáo nét đẹp nhà sàn người Mường ở xứ Thanh

Nhà sàn đã trở thành niềm tự hào của bao thế hệ người Mường.

Còn gian thứ ba gọi là gian Móng Mụ (tức gian dành cho bà). Nơi này vừa là nơi bà ngủ, cũng là nơi để thóc lúa và đựng các tài sản như tủ, hòm, chăn, màn, quần áo của cả nhà. Gian thứ 4 gọi là gian Buồng dâu, gian này dành cho con dâu ở, phía dưới là nơi đặt bếp. Có một nét khá độc đáo là tại gian Buồng dâu, bao giờ cũng treo một chiếc Võng vía khi người con dâu đã sinh con.

Trong cấu trúc ngôi nhà sàn của đồng bào Mường, chiếc cầu thang là một hiện vật hữu dụng bình dị không thể thiếu. Nó không chỉ là những bậc đi lên, đi xuống, mà còn là chứa đựng trong đó những nét văn hoá mang tính nhân văn tốt đẹp của dân tộc Mường. Nhà sàn của người Mường thường có hai cầu thang đi lên nhà gồm, cầu thang chính và cầu thang phụ. Cầu thang chính đặt phía bên ngoài nơi có đường ngõ đi vào nhà, đây là cầu thang chính thức đi lên, xuống nhà sàn và đón khách đến nhà. Vào những dịp gia đình có việc trọng như: Tang lễ, đám cưới, khu vực quanh chân cầu thang chính là nơi diễn ra một số nghi lễ dân gian rất độc đáo mang đậm chất nhân văn của người Mường. Còn cầu thang phụ được đặt phía bên trong lên nhà bếp, hay phía cuối gian buồng, để cho người trong nhà lên xuống làm việc gia đình.Cầu thang chính đi lên nhà sàn cũng tuỳ theo điều kiện kinh tế của từng gia đình, đối với gia đình khá giả thì làm cầu thang bằng gỗ quý, đục đẽo, trạm trổ, tạo hình, tạo dáng rất đẹp. Còn những gia đình bình thường làm cầu thang cốt là vững chắc, an toàn mỗi khi lên xuống. Có những gia đình nghèo, khó khăn thì làm cầu thang bằng cây tre, cây bương rất đơn giản. Nhưng, dù cầu thang làm bằng cây gì đi nữa đều phải tuân theo nguyên tắc số lượng các bậc thang làm theo số lẻ, có 3- 5 - 7 - 9 bậc. Mỗi gian trong nhà đều có từ 1 đến 2 cửa voóng (cửa sổ), mỗi voóng trong ngôi nhà đều có tên và có ý nghĩa riêng. Ở bất kỳ hướng cửa sổ nào, với người Mường cũng đều rất linh thiêng, nên rất tối kỵ nếu phụ nữ (hay con dâu, con rể) ngồi lên cửa sổ.

Một nét văn hóa độc đáo và quan trọng nhất trong một ngôi nhà sàn của người Mường chính là bếp lửa. Với họ, bếp không chỉ là nơi để nấu ăn đơn thuần, mà còn là nơi để mọi thành viên trong gia đình ngồi tâm tình, chia sẻ những chuyện thường ngày. Khách đến nhà chơi cũng được gia chủ thân tình tiếp chuyện bên bếp lửa. Trong những ngày đông giá rét, mâm cơm thường được dọn ngay cạnh bếp lửa để ông bà, con cháu cùng ngồi quây quần bên bếp lửa sưởi ấm, trò chuyện. Có thể nói, bếp lửa được xem là linh hồn chính trong ngôi nhà sàn của người Mường ở xứ Thanh.

Trải qua nhiều thế kỷ, cuộc sống người dân tộc Mường ở xứ Thanh đã có nhiều thay đổi tiến bộ hơn với cuộc sống thực tế hiện nay, nhưng những nét văn hóa độc đáo vẫn được người Mường lưu giữ qua nhiều thế hệ. Điều này đã minh chứng rõ nét về sức sống lâu bền của nền văn hoá dân tộc Mường, là kho báu văn hóa quý giá đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam.

Vì một Thanh hóa đổi mới, giàu mạnh & Phát triển!
Xem thêm:
TIN TỨC MỚI CẬP NHẬT

19 hành vi tiêu cực cần tập trung chỉ đạo phòng, chống

19 hành vi tiêu cực cần tập trung chỉ đạo phòng, chống

Thứ 3, 09/8/2022 | 19:17 GMT+7

Thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh; Tư duy nhiệm kỳ”, cơ hội, vụ lợi; Gây khó khăn, phiền hà, vòi vĩnh, kéo dài thời gian xử lý công việc cho người dân, doanh nghiệp... là một số hành vi tiêu cực trong 19 hành vi tiêu cực cần tập trung chỉ đạo phòng, chống.

NÓNG thời gian qua

Suy hô hấp vì mắc cúm A, một phụ nữ phải can thiệp ECMO

Suy hô hấp vì mắc cúm A, một phụ nữ phải can thiệp ECMO

Nhiều tiếng nổ lớn nghi dùng súng sau va chạm giao thông ở Thanh Hoá

Thanh Hóa: Thanh tra kiến nghị công an vào cuộc dự án của FLC

Số ca nhiễm cúm A vẫn đà tăng mạnh

Thông báo đình chỉ sinh hoạt đảng đối với đảng viên

Sắp thi tuyển 27.850 biên chế giáo viên mầm non, phổ thông công lập

Từ ngày 5-7/8, Bắc Bộ và Thanh Hóa có mưa rất to

Cảnh báo mưa lớn ở khu vực Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An

Giá xăng sẽ có đợt giảm mạnh lần thứ 5 liên tiếp?

Quy định mới về nghỉ hưu ở tuổi cao hơn đối với viên chức

Xe khách tông 4 xe máy, một người chết

Đại lộ 34 m từ xã Đông Nam đến đường vành đai phía Tây TP Thanh Hóa sẽ khởi công cuối năm 2022

Cúng rằm tháng 7 vào ngày nào mới chuẩn?

Lạ mắt với những đoàn xe Howo trên các tuyến đường ở Thanh Hóa

Thanh Hóa: Công đoàn vào cuộc vụ 1.600 công nhân ngừng việc, yêu cầu tăng lương

Khi loạt “ông lớn” Vingroup, Sun Group, Novaland, Him Lam, Bitexco...cùng đi xây nhà ở xã hội

Giá dầu thô thế giới lao dốc mạnh, xăng sẽ giảm sâu?

Công bố thêm 10 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Bắt đối tượng lừa đảo bằng hình thức đặt cọc mua hàng qua mạng

Hết thời đầu tư bất động sản theo tâm lý đám đông

Từ 01/09, gửi hàng hóa qua xe khách phải cung cấp đầy đủ và chính xác 6 thông tin

Hoàng Vũ Samson trả tiền cho CLB Thanh Hoá sau phán quyết của VFF

Giá xăng dầu trong nước sẽ tiếp tục giảm mạnh?

Thanh Hóa: Sở KHĐT phản hồi kết luận của Thanh tra vụ giao đất cho FLC

Thanh Hóa: Bổ sung sân golf tại huyện Nga Sơn vào quy hoạch

Thời tiết ngày 5/8: Bắc Bộ và Thanh Hoá mưa to

Thời tiết ngày 6/8: Bắc Bộ và Thanh Hoá có mưa to đến rất to

Những mốc thời gian quan trọng năm học 2022-2023

Biển Đông có thể đón bão, áp thấp nhiệt đới vào tuần tới

Chuyên gia dự báo gì về bất động sản 2023?

TIN TỨC MỚI CẬP NHẬT

Giấy phép hoạt động số 3/GP-TTĐT do Sở TTTT Thanh Hóa cấp ngày 30/8/2017
Đại diện bởi: Ông Nguyễn Khắc Thể
Điện thoại: 02373.862.1929

Công ty cổ phần VinaBeach
Địa chỉ: 551 Quang Trung II - P. Đông Vệ - TPTH
Email: [email protected]
Tin nhanh Thanh Hóa