Tin nhanh Thanh Hóa

Quan điểm "tiên học lễ, hậu học văn" có còn phù hợp?

Thứ 4, 24/11/2021 | 16:16 GMT+7

GS.TSKH Trần Ngọc Thêm - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG TPHCM) cho rằng, cần chấm dứt sử dụng khẩu hiệu "tiên học lễ, hậu học văn” để khai mở tư duy phản biện, giải phóng sức sáng tạo. Quan điểm này đang nhận những ý kiến trái chiều từ dư luận.

Quan điểm "tiên học lễ, hậu học văn" có còn phù hợp?

"Tiên học lễ, hậu học văn" là khẩu hiệu đã rất quen thuộc với nhiều thế hệ học sinh. Ảnh: Thanh Chung

“Tiên học lễ hậu học văn” có đề cao sự phục tùng?

Giải thích về việc đề xuất chấm dứt sử dụng khẩu hiệu "tiên học lễ hậu học văn" trong bối cảnh giáo dục Việt Nam hiện nay, GS.TSKH Trần Ngọc Thêm cho rằng, để có xã hội phát triển, cần phải có con người sáng tạo, để có con người sáng tạo thì trước hết phải có con người chủ động. Trong khi đó, xã hội Việt Nam truyền thống hướng đến ổn định nên không hướng đến tài năng mà đề cao chữ "lễ" - “tiên học lễ hậu học văn” - đề cao sự phục tùng.

Theo đó, quan hệ giữa “đức” và “tài”, giữa “lễ” và “văn” được đúc kết trong câu “Tiên học lễ, hậu học văn”.

"Trong giáo dục và đào tạo con người, “tài” đi liền với “đức”. Ở thời phong kiến, tiêu chí đánh giá “tài” là năng lực học thuộc lòng và giải thích Tứ thư Ngũ kinh; tiêu chí đánh giá “đức” là sự thấm nhuần và thể hiện tinh thần “trung - hiếu - tiết nghĩa”. Năng lực và tri thức (tài) về kinh điển Nho giáo nằm gọn trong một chữ "văn", phẩm chất (đức) “trung - hiếu - tiết nghĩa” nằm gọn trong một chữ "lễ".

Quan hệ giữa “đức” và “tài”, giữa “lễ” và “văn” được đúc kết trong câu “Tiên học lễ, hậu học văn”. Trọng lễ chính là một nguyên lý cơ bản trong triết lý giáo dục của thời phong kiến" - GS Thêm phân tích.

Phân tích thêm về ý nghĩa của câu "tiên học lễ hậu học văn", GS.TSKH Trần Ngọc Thêm cho biết, chữ "lễ" theo Hán Nho là phải biết giữ mình trong khuôn phép, biết phục tùng người trên. Trong đào tạo người thừa hành thì phương pháp giáo dục thích hợp là lấy thầy làm trung tâm, người thầy được đặt vào vị trí thứ hai (sau Vua) trong thang bậc “Quân - Sư - Phụ”.

"Như vậy, từ nguyên lý giáo dục đến phương pháp giáo dục thời phong kiến đều thống nhất phục vụ cho sứ mệnh giáo dục là đào tạo người thừa hành và mục tiêu giáo dục là cung cấp nguồn nhân lực để trị quốc an dân” - GS Trần Ngọc Thêm chia sẻ, đồng thời khẳng định, để xây dựng một xã hội phát triển và hội nhập, cần bắt đầu từ giáo dục và đào tạo. Để đổi mới giáo dục và đào tạo, cần có một giải pháp tổng thể nhưng không dàn trải mà có chìa khóa và chìa khóa phải là thay đổi triết lý giáo dục.

"Cần chấm dứt sử dụng khẩu hiệu "tiên học lễ, hậu học văn” để khai mở tư duy phản biện, giải phóng sức sáng tạo. Chừng nào còn đề cao chữ lễ để ràng buộc người học, còn đề cao quá mức vai trò của người thầy thì tư duy phản biện sẽ không thể phát triển, không thể có xã hội phát triển" - GS Thêm nêu quan điểm.

Còn nhiều băn khoăn

Bày tỏ quan điểm về việc nên hay không chấm dứt sử dụng khẩu hiệu "tiên học lễ hậu học văn", GS.TS Nguyễn Minh Thuyết - Tổng chủ biên Chương trình giáo dục phổ thông 2018 - cho rằng, khẩu hiệu "tiên học lễ, hậu học văn" vẫn phù hợp. Bởi, "lễ" không chỉ là lễ phép, đó còn là đạo đức làm người, "văn" là học văn hóa. Trước hết phải học đạo đức làm người, sau đó mới đến học văn hóa. Bởi con người lấy đức làm gốc.

"Con người cần những khuôn phép nhất định, không đến mức gạt hết tất cả cá tính, bản sắc của mình để theo lễ giáo khô cứng, nhưng cần chuẩn mực đạo đức" - GS Thuyết nêu quan điểm.

Còn GS.TS Phạm Tất Dong - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Khuyến học Việt Nam cho rằng, giáo dục Việt Nam nên xem xét lại khẩu hiệu "tiên học lễ, hậu học văn" vì có thể không còn phù hợp với giai đoạn hiện đại.

"Triết lý trên xuất phát từ tinh thần Nho giáo. Nhưng hiện nay, sự phát triển giáo dục đã bước sang giai đoạn mới, có nhiều vấn đề mới và có thể phù hợp với nhiều triết lý mới" - GS Dong nêu quan điểm.

Vì một Thanh hóa đổi mới, giàu mạnh & Phát triển!
Xem thêm:
NÓNG thời gian qua

Trưởng khoa bệnh viện Nhi Thanh Hóa bị tố sàm sỡ nữ cấp dưới ngay tại viện

Trưởng khoa bệnh viện Nhi Thanh Hóa bị tố sàm sỡ nữ cấp dưới ngay tại viện

Kết luận vụ Trưởng khoa Bệnh viện Nhi Thanh Hóa bị tố sàm sỡ nữ nhân viên cấp dưới tại bệnh viện

Những người chở thuê "đói việc" tại chợ hoa Tết ở TP. Thanh Hóa

Dự báo thời tiết từ nay đến mùng 6 Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022

PVN lên tiếng về việc Lọc hóa dầu Nghi Sơn trước nguy cơ dừng hoạt động

Miền Bắc sẽ đón rét đậm rét hại, mưa cả dịp Tết Nhâm Dần

Ngày và khung giờ đẹp cúng ông Công ông Táo để may mắn cả năm 2022

Bao giờ mưa dông gió rét tại miền Bắc kết thúc, thời tiết khô ráo trở lại?

Lọc dầu Nghi Sơn giảm công suất, nhiều doanh nghiệp gặp khó

Thủ tướng dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, thăm và chúc Tết tại tỉnh Thanh Hóa

Có nên cúng ông Công ông Táo trước ngày 23 tháng Chạp?

ĐH Quốc gia Hà Nội công bố lịch thi đánh giá năng lực đầu tiên

Cựu trưởng phòng tài nguyên - môi trường huyện bị khởi tố

Khẩn trương ứng phó với dông lốc, mưa dịp Tết Nguyên đán 2022

Chân dung phu nhân kín tiếng của tỷ phú Phạm Nhật Vượng lần đầu lộ diện

Thanh Hóa: Mức thưởng Tết Nhâm Dần cao nhất là 304,9 triệu đồng

Thủ tướng đề nghị Thanh Hóa tổ chức Tết cho nhân dân vui tươi, an toàn và tình nghĩa

Thanh Hóa: Khu đô thị Núi Long nghìn tỷ tăng thêm 1.100 người sau điều chỉnh

Linh vật hổ...giống lợn gây xôn xao dư luận ở Thanh Hóa

Chủ tịch huyện ở Thanh Hóa nói gì về dãy lều cách ly người hồi hương

Nóng: Việt Á nhập 3 triệu test nhanh COVID-19 từ Trung Quốc, giá 21.500 đồng/bộ

Dự báo miền Bắc rét đậm từ ngày 29/1 đến hết Tết Nhâm Dần 2022

Homevina của doanh nhân 9x muốn tài trợ lập quy hoạch KĐT Hải Châu tại Thanh Hóa

Người ở 4 cấp độ dịch COVID-19 không phải cách ly y tế khi về quê đón Tết, trừ 1 số trường hợp

Thanh Hóa: Chấn chỉnh việc dựng lều cách ly người dân về quê ăn Tết

Ngày 22/1, Thanh Hóa ghi nhận 444 ca mắc COVID-19

Công an huyện Yên Định: Bắt quả tang 14 đối tượng sử dụng và tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy

Ông Công ông Táo là ai?

Ngày 25/1, Thanh Hóa ghi nhận 687 ca mắc COVID-19

Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa tiếp Tổng Giám đốc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam

TIN TỨC MỚI CẬP NHẬT
Sau những tấm huy chương
14 ngày trước

Sau những tấm huy chương


Giấy phép hoạt động số 3/GP-TTĐT do Sở TTTT Thanh Hóa cấp ngày 30/8/2017
Đại diện bởi: Ông Nguyễn Khắc Thể
Điện thoại: 02373.862.1929

Công ty cổ phần VinaBeach
Địa chỉ: 551 Quang Trung II - P. Đông Vệ - TPTH
Email: [email protected]
Tin nhanh Thanh Hóa