Tin nhanh Thanh Hóa

Độc đáo trò diễn dân gian Xuân Phả

Thứ 2, 15/11/2021 | 06:01 GMT+7

Trò Xuân Phả là các trò diễn dân gian kết tinh cùng nghệ thuật cung đình tạo nên những tiết mục múa hát đặc sắc mô tả cảnh các quốc gia lân bang đến chúc mừng Hoàng đế nước Việt xưa. Và giờ đây trò Xuân Phả đã trở thành viên ngọc quý trong kho tàng văn hóa phi vật thể quốc gia, di sản này luôn cần được bảo tồn và phát huy giá trị trong cộng đồng.

Trò diễn độc nhất vô nhị

Theo tương truyền rằng, trò diễn Xuân Phả có từ thời nhà Đinh, khi đất nước có giặc ngoại xâm, nhà vua cho sứ giả đi khắp nơi cầu bách linh, bách tính và hiền tài cùng đứng lên đánh giặc cứu nước. Khi quan quân đi đến bờ sông Chu, gần làng Xuân Phả (nay là làng Xuân Phả, xã Xuân Trường, huyện Thọ Xuân, Thanh Hoá) thì trời tối và gặp mưa to, gió lớn. Sứ thần cùng đoàn tùy tùng phải trú ngụ trong ngôi miếu nhỏ ở ven sông. Đêm đến, thần Thành hoàng làng Xuân Phả báo mộng bày cách đánh giặc. Sứ giả trong lòng vô cùng phấn khởi, vội quay về kinh đô đem chuyện báo mộng tâu với nhà vua. Nghe có lý, nhà vua lập tức thân hành cùng quan quân lên đường. Khi gặp giặc, nhà vua đã làm đúng như lời dặn của vị Thành hoàng làng. Quả nhiên giặc bị tiêu diệt, nhà vua chiến thắng trở về. Đất nước trở lại yên bình, nhà vua mở hội mừng công.

Nhớ ơn vị Thành hoàng làng Xuân Phả có công lớn với đất nước, nhà vua đã ban đạo sắc phong hiệu cho Thành hoàng làng Xuân Phả là “Đại Hải Long Vương Hoàng Lang tướng quân” và truyền cho dân làng Xuân Phả lập đền thờ; đồng thời ban thưởng những điệu múa hát hay nhất, đẹp nhất mang tên làng Xuân Phả.

Trò diễn Xuân Phả gồm 5 điệu múa dân gian đặc sắc với tên “Ngũ quốc lân bang đồ tiến cống” gồm các trò Chiêm Thành, Ai Lao, Ngô Quốc, Hoa Lang và Lục Hồn Nhung (còn gọi là Tú Huần) mô phỏng các bộ tộc và các nước lân bang đem đồ tiến cống vua Đinh. Đạo cụ diễn trò hầu như được chế bằng những nguyên liệu sẵn có như tre, trúc, gỗ vông, rễ cây si… Các nhân vật tham gia trò diễn ăn mặc sặc sỡ, với màu chủ đạo là màu đỏ, màu xanh và màu vàng. Các loại đạo cụ diễn trò hấp dẫn với những lốt voi, lốt hổ, lốt ngựa, lốt kỳ lân, mặt nạ, mũ da bò, mũ nan, siêu đao, mái chèo thuyền, cờ chạy giải.

Độc đáo trò diễn dân gian Xuân Phả

Trò Xuân Phả được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia từ năm 2016.

Nhạc cụ dùng trong các trò múa Xuân Phả là những chiếc trống, thanh la, mõ hoặc xênh tre tạo thành những âm thanh hết sức vui nhộn. Trò Hoa Lang là một điển hình, trò gồm 1 chúa, 1 mế nàng, 2 lính hầu, 10 quân và 2 người điều khiển ngựa. Đạo cụ cầu kỳ, với cờ, roi, quạt, siêu đao, mái chèo. Các con trò vừa múa vừa hát theo nhịp thanh âm của trống, nạo bạt, mã la, mõ tre, lúc khoan thai, khi dồn dập. Lời hát thể hiện tình bang giao và “chúc mừng tuổi vua vạn niên/ ngai rồng ngự trị dân yên thái hòa”…

Gìn giữ cho muôn đời sau

Theo các nghệ nhân ở địa phương, từ những năm 1930, trò Xuân Phả được mời đi trình diễn ở nhiều nơi, điển hình như năm 1935, trò Xuân Phả trình diễn tại hội chợ nông sản có các quan đầu tỉnh người Việt và người Pháp đến dự, năm 1936, vua Bảo Đại mời trò Xuân Phả diễn tại Hội chợ Kinh đô Huế, sau đó được đưa đi biểu diễn ở Sài Gòn và Hà Nội. Sau cách mạng Tháng 8, trò diễn Xuân Phả đã đi phục vụ công cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp... Đến những năm 90, địa phương tiếp tục có chủ trương cho khôi phục lại trò Xuân Phả, thành lập ở mỗi làng một đội múa để biểu diễn trong các dịp lễ tế Thành hoàng hay các sự kiện của huyện, tỉnh, trung ương.

Hiện nay, hàng năm UBND xã Xuân Trường, UBND huyện Thọ Xuân đều xây dựng kế hoạch, chương trình bảo tồn, phát huy trò Xuân Phả cả chiều rộng và chiều sâu. Kể từ năm 2009 đến nay, địa phương thường xuyên đào tạo, bồi dưỡng trò Xuân Phả cho lớp trẻ, chủ yếu là học sinh THCS, THPT trong xã, trong huyện, mỗi đợt từ 100-200 cháu. Không chỉ những diễn viên trong Đoàn nghệ thuật truyền thống múa Xuân Phả ý thức được tầm quan trọng của việc giữ gìn, phát huy giá trị của di sản Xuân Phả mà người dân trong làng, ai ai cũng tự nguyện tham gia các công việc liên quan như chuẩn bị trang phục, đồ diễn, nhạc cụ, đồ ăn, thức uống cho diễn viên... bởi nếu biểu diễn đầy đủ các trò diễn, trò Xuân Phả cần từ 220-230 người cho một lần diễn. Vì vậy có thể nói, trò Xuân Phả là trò diễn gắn kết tình làng nghĩa xóm, là nơi để mọi người yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau.

Tháng 9/2016, Trò Xuân Phả được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, có thể xem là bước đệm để đưa trò Xuân Phả tiến lên nấc thang giá trị cao hơn, trở thành di sản văn hóa nhân loại. Đây là mong muốn của chính quyền địa phương, như một cách để trao truyền và gìn giữ di sản cho muôn đời sau.

Lễ hội làng Xuân Phải diễn ra vào các ngày 9 - 10/2 âm lịch. Lễ hội thu hút người dân trên địa bàn huyện Thọ Xuân và các vùng lân cận, du khách thập phương đến xem diễn trò. Vì thế mà từ xa xưa, người dân Thanh Hóa truyền miệng nhau câu: "Ăn bánh với giò không bằng xem trò làng Láng" (làng Láng là tên gọi dân gian của làng Xuân Phả).

 

Vì một Thanh hóa đổi mới, giàu mạnh & Phát triển!
Xem thêm:
NÓNG thời gian qua

Trưởng khoa bệnh viện Nhi Thanh Hóa bị tố sàm sỡ nữ cấp dưới ngay tại viện

Trưởng khoa bệnh viện Nhi Thanh Hóa bị tố sàm sỡ nữ cấp dưới ngay tại viện

Kết luận vụ Trưởng khoa Bệnh viện Nhi Thanh Hóa bị tố sàm sỡ nữ nhân viên cấp dưới tại bệnh viện

Những người chở thuê "đói việc" tại chợ hoa Tết ở TP. Thanh Hóa

Dự báo thời tiết từ nay đến mùng 6 Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022

PVN lên tiếng về việc Lọc hóa dầu Nghi Sơn trước nguy cơ dừng hoạt động

Miền Bắc sẽ đón rét đậm rét hại, mưa cả dịp Tết Nhâm Dần

Ngày và khung giờ đẹp cúng ông Công ông Táo để may mắn cả năm 2022

Bao giờ mưa dông gió rét tại miền Bắc kết thúc, thời tiết khô ráo trở lại?

Lọc dầu Nghi Sơn giảm công suất, nhiều doanh nghiệp gặp khó

Thủ tướng dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, thăm và chúc Tết tại tỉnh Thanh Hóa

Có nên cúng ông Công ông Táo trước ngày 23 tháng Chạp?

ĐH Quốc gia Hà Nội công bố lịch thi đánh giá năng lực đầu tiên

Cựu trưởng phòng tài nguyên - môi trường huyện bị khởi tố

Khẩn trương ứng phó với dông lốc, mưa dịp Tết Nguyên đán 2022

Chân dung phu nhân kín tiếng của tỷ phú Phạm Nhật Vượng lần đầu lộ diện

Thanh Hóa: Mức thưởng Tết Nhâm Dần cao nhất là 304,9 triệu đồng

Thủ tướng đề nghị Thanh Hóa tổ chức Tết cho nhân dân vui tươi, an toàn và tình nghĩa

Thanh Hóa: Khu đô thị Núi Long nghìn tỷ tăng thêm 1.100 người sau điều chỉnh

Chủ tịch huyện ở Thanh Hóa nói gì về dãy lều cách ly người hồi hương

Linh vật hổ...giống lợn gây xôn xao dư luận ở Thanh Hóa

Nóng: Việt Á nhập 3 triệu test nhanh COVID-19 từ Trung Quốc, giá 21.500 đồng/bộ

Dự báo miền Bắc rét đậm từ ngày 29/1 đến hết Tết Nhâm Dần 2022

Homevina của doanh nhân 9x muốn tài trợ lập quy hoạch KĐT Hải Châu tại Thanh Hóa

Người ở 4 cấp độ dịch COVID-19 không phải cách ly y tế khi về quê đón Tết, trừ 1 số trường hợp

Thanh Hóa: Chấn chỉnh việc dựng lều cách ly người dân về quê ăn Tết

Ngày 22/1, Thanh Hóa ghi nhận 444 ca mắc COVID-19

Ông Công ông Táo là ai?

Ngày 25/1, Thanh Hóa ghi nhận 687 ca mắc COVID-19

Bộ Y tế đề nghị các địa phương không cách ly người về quê đón Tết Nguyên đán

Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa tiếp Tổng Giám đốc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam

TIN TỨC MỚI CẬP NHẬT
Ông Công ông Táo là ai?
3 ngày trước

Ông Công ông Táo là ai?


Giấy phép hoạt động số 3/GP-TTĐT do Sở TTTT Thanh Hóa cấp ngày 30/8/2017
Đại diện bởi: Ông Nguyễn Khắc Thể
Điện thoại: 02373.862.1929

Công ty cổ phần VinaBeach
Địa chỉ: 551 Quang Trung II - P. Đông Vệ - TPTH
Email: [email protected]
Tin nhanh Thanh Hóa